سفرنامه منوچهر دانش پژوه، مبحث فرسخ یا فرسنگ

هوگو گروته جهانگرد آلمانی که اوایل قرن بیستم میلادی به ایران آمده بود، درباره وضعیت جاده های ایران می گوید: تقریبا در همه شاهراه های ایران به فواصل پنج یا شش فرسخ یک محل سکونت عمومی یافت می شود. فرسخ یا فرسنگ واحد اندازه گیری طول است و معمولا به آن مقدار مسافتی گفته می شود که قاطری با بار به مدت یک ساعت طی کند؛ بنابراین طول فرسنگ با طبیعت یک سرزمین تغییر می کند. کلا فرسخ بین پنج تا شش کیلومتر است. مثلا فرسنگ های راه تهران - مشهد که از دشت های مسطح می گذرد از فرسنگ های راه اصفهان - شیراز که از رشته کوه های موازی هم و گردنه های متعددی می گذرد، به مراتب کوتاه تر است. معمولا کاروانسراهای ایران از یکدیگر یک منزل یا یک روز راه فاصله دارند

هانری رنه سیاح آلمانی قرن نوزدهم درباره سلیقه ایرانی ها می گوید: «ایرانیان به حدی عاشق تزیینات هستند که گاهی در روی پارچه گلدوزی شده دوباره به سلیقه خود تزییناتی اضافه می کنند. گلدوزی روی پارچه بیشتر به دست دختران جوان انجام می گیرد. پارچه هایی را که دختران برای بقچه و رویه لحاف و صندوق پوش و ... قبل از عروسی گلدوزی کرده و به عنوان جهیزیه به خانه شوهر برده اند بسیار زیبا و خوش نما هستند؛ زیرا که خواسته اند تا حد امکان هنر خود را در آن ها نشان دهند. در قرون هفدهم و هجدهم هنرمندان ایرانی گلدوزی را به درجه کمال رسانده بودند. آن ها با قطعات ماهوت الوان عکس اشخاص را با لباس و اسلحه و جواهر زینتی به خوبی نمایش می دادند و مثل این بود که نقاش ماهری عکس شخصی را با قلم کشیده باشد